Việc kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan nhà nước lâu nay vẫn là điểm nghẽn trong cung cấp dịch vụ công trực tuyến. Thông tư 12/2025/TT-BKHCN, vừa được Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành, được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng kỹ thuật thống nhất cho quản lý giao dịch điện tử, qua đó mang lại nhiều thay đổi thiết thực cho người dân và doanh nghiệp khi thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường số.
Hệ thống DTM có chức năng tổng hợp dữ liệu về tình hình kết nối, chia sẻ dữ liệu, số lượng giao dịch, mức độ sử dụng và hiệu quả vận hành của các hệ thống thông tin phục vụ giao dịch điện tử.
Trong quá trình triển khai dịch vụ công trực tuyến, một trong những bất cập lớn nhất là tình trạng dữ liệu phân tán, thiếu liên thông, khiến người dân và doanh nghiệp phải nhiều lần cung cấp lại thông tin đã có. Thông tư số 12/2025/TT-BKHCN, ban hành ngày 11.7.2025, đã đưa ra khuôn khổ kỹ thuật nhằm khắc phục tình trạng này thông qua việc thiết lập và vận hành Hệ thống tiếp nhận, tổng hợp dữ liệu phục vụ quản lý nhà nước về giao dịch điện tử (DTM).
Giảm trùng lặp thông tin, tăng khai thác dữ liệu đã có
Một nội dung đáng chú ý của Thông tư là việc Hệ thống DTM cho phép thu thập, tổng hợp và kết nối dữ liệu từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm các hệ thống thông tin phục vụ giao dịch điện tử, cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành và các nền tảng số liên quan.
Theo quy định, dữ liệu sau khi được kết nối và tổng hợp sẽ được sử dụng cho mục đích phân tích, thống kê, báo cáo và quản lý thống nhất. Điều này tạo cơ sở để các cơ quan nhà nước hạn chế yêu cầu người dân, doanh nghiệp cung cấp lại những thông tin đã tồn tại trong hệ thống, từng bước giảm hồ sơ trùng lặp và thủ tục không cần thiết trong các giao dịch điện tử.
Về lâu dài, khi dữ liệu được khai thác xuyên suốt giữa các hệ thống, việc thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến được kỳ vọng sẽ liền mạch hơn, góp phần rút ngắn thời gian xử lý và giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.
Tăng khả năng giám sát, điều hành giao dịch điện tử
Thông tư 12 cũng đặt ra yêu cầu cụ thể về việc giám sát, thống kê và báo cáo hoạt động giao dịch điện tử thông qua Hệ thống DTM. Hệ thống này có chức năng tổng hợp dữ liệu về tình hình kết nối, chia sẻ dữ liệu, số lượng giao dịch, mức độ sử dụng và hiệu quả vận hành của các hệ thống thông tin phục vụ giao dịch điện tử.
Các thông tin này giúp cơ quan quản lý nhà nước nắm bắt kịp thời tình trạng vận hành, phát hiện sớm các bất cập, điểm nghẽn hoặc gián đoạn trong quá trình cung cấp dịch vụ công, từ đó có biện pháp điều chỉnh phù hợp.
Một nội dung khác được đánh giá là tiến bộ của Thông tư là quy định rõ cách thức kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa Hệ thống DTM với các hệ thống thông tin của Bộ, ngành và địa phương. Việc kết nối có thể được thực hiện theo hình thức trực tuyến, tự động hoặc theo chế độ báo cáo, trên cơ sở các giao thức và tiêu chuẩn kỹ thuật thống nhất. Cách tiếp cận này tạo nền tảng cho việc chia sẻ dữ liệu có kiểm soát, phục vụ hiệu quả công tác quản lý nhà nước.
Đối với doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp cung cấp dịch vụ số và hạ tầng số, các quy định này mở ra cơ hội tham gia sâu hơn vào hệ sinh thái giao dịch điện tử, đồng thời tạo điều kiện để phát triển các dịch vụ giá trị gia tăng dựa trên dữ liệu.
Bảo đảm an toàn, an ninh thông tin
Song song với yêu cầu kết nối và khai thác dữ liệu, Thông tư 12 đặt trọng tâm vào bảo đảm an toàn, an ninh thông tin. Hệ thống DTM phải tuân thủ đầy đủ các quy định về an toàn thông tin mạng, có cơ chế ghi nhật ký truy cập, giám sát, kiểm tra và đánh giá định kỳ, cũng như phương án xử lý sự cố khi cần thiết.
Đây được xem là yếu tố then chốt để tạo niềm tin cho người dân và doanh nghiệp khi thực hiện giao dịch điện tử với cơ quan nhà nước, nhất là trong bối cảnh dữ liệu ngày càng trở thành tài sản quan trọng của nền kinh tế số.
Thông tư 12/2025/TT-BKHCN không chỉ mang tính kỹ thuật, mà còn đặt nền móng cho quản lý giao dịch điện tử dựa trên dữ liệu. Khi dữ liệu được kết nối, khai thác và giám sát tập trung, các dịch vụ công trực tuyến sẽ có điều kiện vận hành ổn định, minh bạch và hiệu quả hơn.
