Ngày 31/12/2021, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 2269/QĐ-TTg, phê duyệt Chương trình cung cấp dịch vụ viễn thông công ích đến năm 2025 (hay còn gọi là Chương trình 2269).
Để thực hiện nhiệm vụ tổng kết Chương trình của Bộ Khoa học và Công nghệ, ngày 22/5/2026, Quỹ Dịch vụ viễn thông công ích Việt Nam tổ chức Hội thảo Báo cáo tổng kết Chương trình cung cấp dịch vụ viễn thông công ích đến năm 2025.
Hội thảo được tổ chức với sự tham dự của Đại diện một số đơn vị của Bộ Khoa học và Công nghệ; Các Sở Khoa học và Công nghệ một số tỉnh; các doanh nghiệp viễn thông trong cả nước.
Nội dung chính của Hội thảo là đánh giá công tác triển khai thực hiện Chương trình; những kết quả đạt được, những tồn tại, hạn chế, nguyên nhân và giải pháp khắc phục; Định hướng triển khai Chương trình cung cấp dịch vụ viễn thông công ích đến năm 2030.
Chương trình Viễn thông công ích 2021–2025: Thu hẹp khoảng cách số, đưa dịch vụ thiết yếu đến vùng khó khăn
Giai đoạn 2021–2025, Chương trình cung cấp dịch vụ viễn thông công ích đã góp phần quan trọng trong việc bảo đảm quyền tiếp cận thông tin, hỗ trợ người dân vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo và các nhóm yếu thế sử dụng dịch vụ viễn thông thiết yếu. Dù còn một số nhiệm vụ chưa đạt như kỳ vọng, Chương trình đã tạo nền tảng quan trọng cho chính sách viễn thông công ích giai đoạn mới.
Chương trình được triển khai trong bối cảnh đặc biệt, khi cả nước vừa ứng phó với tác động của đại dịch COVID-19, vừa đẩy mạnh chuyển đổi số quốc gia, phát triển kinh tế số, xã hội số và bảo đảm an sinh xã hội.
Với mục tiêu đưa dịch vụ viễn thông bắt buộc và dịch vụ viễn thông phổ cập đến các khu vực khó khăn, Chương trình hướng tới nhóm đối tượng thụ hưởng là hộ nghèo, hộ cận nghèo, gia đình chính sách, người dân vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, ngư dân đánh bắt hải sản trên biển và các cơ sở giáo dục, y tế tại địa bàn đặc biệt khó khăn.
Gần 1 triệu hộ nghèo, cận nghèo được hỗ trợ dịch vụ viễn thông
Một trong những kết quả nổi bật của Chương trình là hỗ trợ sử dụng dịch vụ viễn thông phổ cập cho 946.580 hộ nghèo, hộ cận nghèo, tương đương khoảng 80% tổng số hộ nghèo, hộ cận nghèo cả nước năm 2025. Trong đó, 803.146 hộ được hỗ trợ sử dụng dịch vụ viễn thông di động mặt đất, với gần 21 triệu lượt thuê bao tháng, tổng kinh phí hỗ trợ khoảng 1.312 tỷ đồng. Bên cạnh đó, 143.434 hộ được hỗ trợ sử dụng dịch vụ Internet băng rộng cố định, với hơn 3 triệu lượt thuê bao tháng, kinh phí thực hiện khoảng 419 tỷ đồng.
Đây là kết quả có ý nghĩa xã hội rõ nét, góp phần bảo đảm người dân ở những khu vực khó khăn có điều kiện tiếp cận thông tin, liên lạc, học tập, giao dịch và sử dụng các dịch vụ số thiết yếu.
Internet băng rộng đến trường học, trạm y tế vùng đặc biệt khó khăn
Chương trình cũng đã hỗ trợ sử dụng dịch vụ Internet băng rộng cố định cho 4.497 cơ sở giáo dục và 1.075 trạm y tế tại các xã đặc biệt khó khăn, với kinh phí thực hiện khoảng 37 tỷ đồng. Việc kết nối Internet tại các điểm trường, cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và trạm y tế xã đã góp phần hỗ trợ công tác dạy học, khám chữa bệnh, quản lý chuyên môn và nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ công của người dân.
Đặc biệt, tại những địa bàn chưa có điện lưới hoặc hạ tầng truyền thống khó tiếp cận, doanh nghiệp viễn thông đã bước đầu triển khai các giải pháp Internet vệ tinh tại một số điểm trường, tạo hướng đi mới trong việc bảo đảm kết nối cho vùng đặc biệt khó khăn.
Hoàn thành nhiều mục tiêu về dịch vụ bắt buộc, thông tin khẩn cấp và an toàn trên biển
Trong giai đoạn 2021–2025, các dịch vụ viễn thông bắt buộc tiếp tục được duy trì, bảo đảm người dân được gọi đến các số điện thoại khẩn cấp không phải trả tiền. Chương trình đã hỗ trợ hơn 21 nghìn phút gọi khẩn cấp, gần 1,1 tỷ tin nhắn cảnh báo trong các trường hợp khẩn cấp, đồng thời hỗ trợ hoạt động thông tin phục vụ chỉ đạo, điều hành phòng chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn.
Đối với ngư dân đánh bắt hải sản trên biển, Chương trình hỗ trợ sử dụng dịch vụ viễn thông di động hàng hải qua hệ thống đài thông tin duyên hải. Dù sản lượng sử dụng còn thấp, chính sách này vẫn mang ý nghĩa quan trọng trong hỗ trợ liên lạc, tìm kiếm cứu nạn, phát triển kinh tế biển và góp phần bảo vệ chủ quyền biển đảo.
Hạ tầng viễn thông vùng khó khăn tiếp tục được mở rộng
Theo báo cáo, các doanh nghiệp viễn thông đã chủ động phát triển và duy trì hạ tầng để cung cấp dịch vụ viễn thông di động mặt đất tại 1.460/1.806 thôn thuộc khu vực khó khăn, góp phần bảo đảm phủ sóng cho 1.738 thôn đã có điện. Đến cuối năm 2025, cả nước chỉ còn 68 thôn chưa có dịch vụ viễn thông di động mặt đất do chưa có điện.
Đối với Internet băng rộng cố định, doanh nghiệp đã phát triển hạ tầng tại 1.755/4.708 thôn, đạt khoảng 37% mục tiêu. Kết quả này cho thấy nỗ lực đáng ghi nhận, đồng thời cũng phản ánh thách thức lớn trong việc đưa Internet băng rộng đến các địa bàn xa xôi, phân tán, chi phí đầu tư cao và hiệu quả kinh doanh thấp.
Một số nhiệm vụ chưa đạt, cần rút kinh nghiệm cho giai đoạn mới
Bên cạnh kết quả đạt được, Chương trình vẫn còn một số nhiệm vụ chưa triển khai hoặc đạt tỷ lệ thấp so với mục tiêu ban đầu. Nhiệm vụ hỗ trợ thiết bị đầu cuối cho 800.000 hộ nghèo, hộ cận nghèo chưa thực hiện được; trong đó, việc hỗ trợ máy tính bảng không còn phù hợp sau khi dịch COVID-19 được kiểm soát và học sinh trở lại học trực tiếp. Nhiệm vụ hỗ trợ điện thoại thông minh cũng gặp khó khăn do cần tránh trùng lặp đối tượng với Chương trình “Sóng và máy tính cho em”.
Ngoài ra, nhiệm vụ hỗ trợ doanh nghiệp cung cấp dịch vụ viễn thông công ích chưa giải ngân được do vướng mắc về cơ sở pháp lý, cơ chế đặt hàng, xác định dự toán và giá gói thầu. Tổng kinh phí Chương trình được phê duyệt là 12.500 tỷ đồng, nhưng đến năm 2025, kinh phí phải chi theo kết quả nghiệm thu dự kiến khoảng 2.202 tỷ đồng, đạt 16% quy mô Chương trình.
Công tác truyền thông cũng được đánh giá là chưa thực sự hiệu quả. Một bộ phận người dân chưa biết đến chính sách hỗ trợ hoặc hiểu chưa đúng rằng hỗ trợ là từ doanh nghiệp, thay vì chính sách của Nhà nước thông qua Quỹ Dịch vụ viễn thông công ích Việt Nam.
Hướng tới giai đoạn 2026–2030: Thiết thực hơn, số hóa hơn, đúng đối tượng hơn
Từ thực tiễn triển khai giai đoạn 2021–2025, Chương trình viễn thông công ích giai đoạn tới cần được thiết kế theo hướng sát thực tế, tập trung vào các mục tiêu thiết yếu, ưu tiên vùng đặc biệt khó khăn, thôn bản chưa có dịch vụ, nhà giàn, đảo, hộ nghèo, hộ cận nghèo, cơ sở giáo dục và y tế cơ sở.
Đặc biệt, cần đẩy mạnh chuyển đổi số trong quá trình triển khai chính sách: xây dựng cơ sở dữ liệu đối tượng thụ hưởng, kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia về hộ nghèo, hộ cận nghèo; số hóa quy trình đăng ký, xác nhận, nghiệm thu và thanh toán. Đây là điều kiện quan trọng để bảo đảm hỗ trợ đúng đối tượng, kịp thời, minh bạch, tránh trùng lặp và nâng cao hiệu quả sử dụng Quỹ.
Có thể khẳng định, Chương trình viễn thông công ích 2021–2025 không chỉ là một chính sách hỗ trợ dịch vụ viễn thông, mà còn là một chính sách an sinh số. Những kết quả đạt được đã góp phần đưa kết nối đến gần hơn với người dân vùng khó khăn, tạo tiền đề để giai đoạn 2026–2030 tiếp tục thu hẹp khoảng cách số, thúc đẩy chuyển đổi số toàn dân và bảo đảm không ai bị bỏ lại phía sau trong tiến trình phát triển số của đất nước.
